|
|
 |
 |
|
|
१६आश्रमवासिकपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
16.38. अध्यायः 038
अथ पुत्रदर्शनपर्व ॥ 2 ॥
Mahabharata - AshramaVasika Parva - Chapter Topics
धृतराष्ट्रेण पुत्रदर्शनानन्तरं युधिष्ठिरादिभिः सह पुनः स्वाश्रमंप्रत्यागमनम्॥ 1 ॥ व्यासेन धृताष्ट्रंप्रति युधिष्ठिरादीनां नगरप्रस्थापनचोदना॥ 2 ॥ नगरंप्रति पुनरागमनमनिच्छतापि युधिष्ठिरेण धृतराष्ट्रस्य कुन्तीगान्धार्योश्च निदेशनिर्बन्धेन पुनः सर्वैःसह हास्तिनपुरं प्रत्यागमनम्॥ 3 ॥
Mahabharata - AshramaVasika Parva - Chapter Text
जनमेजय उवाच।
दृष्ट्वा पुत्रांस्तथा पौत्रान्सानुबन्धाञ्जनाधिपः।
धृतराष्ट्रः किमकरोद्राजा चैव युधिष्ठिरः॥ 16-38-1(98170)
वैशम्पायन उवाच। 16-38-2x(8066)
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं पुत्राणां दर्शनं पुनः।
वीतशोकः स राजर्षिः पुनराश्रममागमत्॥ 16-38-2(98171)
इतरस्तु जनः सर्वस्ते चैव परमर्षयः।
प्रतिजग्मुर्यथाकामं धृताराष्ट्राभ्यनुज्ञया॥ 16-38-3(98172)
पाण्डवास्तु महात्मानो लघुभूयिष्ठसैनिकाः।
अनुजग्मुर्महात्मानं सदारास्तं महीपतिम्॥ 16-38-4(98173)
तमाश्रमगतं धीमान्ब्रह्मर्षिर्लोकपूजितः।
द्वैपायनोऽभ्युपागम्य राजानमिदम्नब्रवीत्॥ 16-38-5(98174)
धृताष्ट्र महाबाहो शृणु कौरवनन्दन।
श्रुतास्ते ज्ञानवृद्धानामृषीणां पुण्यकर्मणाम्॥ 16-38-6(98175)
अद्धाभिजनवृद्धानां वेदवेदाङ्गवेदिनाम्।
धर्मज्ञानां पुराणानां वदतां विविधाः कथाः॥ 16-38-7(98176)
मा स्म शोके मनः कार्षीर्दिष्टे न व्यथते बुधः।
श्रुतं देवरहस्यं ते नारदाद्देवदर्शनात्॥ 16-38-8(98177)
गतास्ते क्षत्रधर्मेण शस्त्रपूतां गतिं शुभाम्।
यथा दृष्टास्त्वया पुत्रास्तथा कामविहारिणः॥ 16-38-9(98178)
युधिष्ठिरः स्वयं धीमान्भवन्तमनुरुध्यते।
सहितो भ्रातृभिः सर्वैःइ सदारः ससुहृज्जनः॥ 16-38-10(98179)
विसर्जयैनं यात्वेष स्वराज्यमनुशासताम्।
मासः समधिकस्तेषामतीतो वसतां वने॥ 16-38-11(98180)
एतद्धि नित्यं यत्नेन पदं रक्ष्यं नराधिप।
बहुप्रत्यर्थिकं ह्येतद्राज्यं नाम कुरूद्वह॥ 16-38-12(98181)
इत्युक्तः कौरवो राजा व्यासेनामितबुद्धिना।
युधिष्ठिरमथाहूय वाग्मी वचनमब्रवीत्॥ 16-38-13(98182)
अजातशत्रो भद्रं ते शृणु मे भ्रातृभिः सह।
त्वत्प्रसादान्महीपाल शोको नास्मान्प्रबाधते॥ 16-38-14(98183)
रमे चाहं त्वया पुत्र पुरेव गजसाहये।
नाथेनानुगतो विद्वन्प्रियेषु परिवर्तिना॥ 16-38-15(98184)
प्राप्तं पुत्रफलं त्वत्तः प्रीतिर्मे परमा त्वयि।
न मे मन्युर्महाबाहो गम्यतां मा चिरं कृथाः॥ 16-38-16(98185)
भवन्तं चेह संप्रेक्ष्य तपो मे परिहीयते।
उपयुक्तं शरीरं च त्वां दृष्ट्वा धारितं पुनः॥ 16-38-17(98186)
मातरौ ते तथैवेमे शीर्णपर्णकृताशने।
मम तुल्यव्रते पुत्र न चिरं वर्तयिष्यतः॥ 16-38-18(98187)
दुर्योधनप्रभृतयो दृष्टा लोकान्तरं गताः।
व्यासस्य तपसो वीर्याद्भवतश्च समागमात्॥ 16-38-19(98188)
प्रयोजनं चिरं वृत्तं जीवितस्य ममानघ।
उग्रं तपः समास्थास्येत्वमनुज्ञातुमर्हसि॥ 16-38-20(98189)
त्वय्यद्य पिण्डः कीर्तिश्च कुलं चेदं प्रतिष्ठितम्।
श्वोवाऽद्य वा महाबाहो गम्यतां माचिरं कृथाः॥ 16-38-21(98190)
राजनीतिः सुबहुशः श्रुता ते भरतर्षभ।
संदेष्टव्यं न पश्यामि कृतमेतावता विभो॥ 16-38-22(98191)
वैशम्पायन उवाच। 16-38-23x(8067)
इत्युक्तवचनं तं तु नृपो राजानमब्रवीत्।
न मामर्हसि धर्मज्ञ परित्यक्तुमनागसम्॥ 16-38-23(98192)
कामं गच्छन्तु मे सर्वे भ्रातरोऽनुचरास्तथा।
भवन्तमहमन्विष्ये मातरौ च यतव्रतः॥ 16-38-24(98193)
तमुवाचाथ गान्धारी मैवं पुत्र शृणुष्व च।
त्वय्यधीनं कुरुकुलं पिण्डश्च श्वशुरस्य मे॥ 16-38-25(98194)
गम्यतां पुत्र पर्याप्तमेतावत्पूजिता वयम्।
राजा यदाह तत्कार्यं त्वया पुत्र पितुर्वचः॥ 16-38-26(98195)
वैशम्पायन उवाच। 16-38-27x(8068)
इत्युक्तः स तु गान्धार्या कुन्तीमिदमभाषत।
स्नेहबाष्पाकुले नेत्रे परिमृज्य विनीतवत्॥ 16-38-27(98196)
विसर्जयति मां राजा गान्धारी च यशस्विनी।
भवत्यां बद्धचित्तस्तु कथं यास्यामि दुःखितः॥ 16-38-28(98197)
न चोत्सहे तपोविघ्नं कर्तुं ते धर्मचारिणि।
तपसो हि परं नास्ति तपसा विन्दते महत्॥ 16-38-29(98198)
ममापि न तथा राज्ञि राज्ये बुद्धिर्यथा पुरा।
तपस्येवानुरक्तं मे मनः सर्वात्मना तथा॥ 16-38-30(98199)
शून्येयं च मही कृत्स्ना न मे प्रीतिकरी शुभे।
बान्धवा नः परिक्षीणा बलं नो न यथा पुरा॥ 16-38-31(98200)
पाञ्चालाः सुभृशं क्षीणाः कन्यामात्रावशेषिताः।
न तेषां कुलकर्तारं कञ्चित्पश्याम्यहं शुभे॥ 16-38-32(98201)
सर्वे हि भस्मासान्नीतास्ते द्रोणेन रणाजिरे।
अवशिष्टाश्च निहता द्रोणपुत्रेण वै निशि।
चेदयश्चैव मत्स्याश्च दृष्टपूर्वास्तथैव नः॥ 16-38-33(98202)
केवलं वृष्णिचक्रं च वासुदेवपरिग्रहात्।
यद्दृष्ट्वा स्थातुमिच्छामि धर्मार्थं नार्थहेतुतः॥ 16-38-34(98203)
शिवेन पश्य नः सर्वान्दुर्लभं तव दर्शनम्।
भविष्यत्यंब राजा हि तीव्रं चारप्स्यते तपः॥ 16-38-35(98204)
एतच्छ्रुत्वा महाबाहुः सहदेवो युधांपतिः।
युधिष्ठिरमुवाचेदं बाष्पव्याकुललोचनः॥ 16-38-36(98205)
नोत्सहेऽहं परित्यक्तुं मातरं भरतर्षभ।
प्रतियातु भवान्क्षिप्रं तपस्तप्स्याम्यहं वने॥ 16-38-37(98206)
इहैव शोषयिष्यामि तपसेदं कलेवरम्।
पादशुश्रूषणेरक्तो राज्ञो मात्रोस्तथाऽनयोः॥ 16-38-38(98207)
तमुवाच ततः कुन्ती परिष्वज्य महाभुजम्।
गम्यतां पुत्र मैवं त्वं वोचः कुरु वचो मम॥ 16-38-39(98208)
आगमा वः शिवाः सन्तु स्वस्था भवत पुत्रकाः।
उपरोधो भवेदेवमस्माकं तपसः कृते॥ 16-38-40(98209)
त्वत्स्नेहपाशबद्धा च हीयेयं तपसः परात्।
तस्मात्पुत्रक गच्छ त्वं शिष्टमल्पं च नः प्रभो॥ 16-38-41(98210)
एवं संस्तंभितं वाक्यैः कुन्त्या बहुविधैर्मनः।
सहदेवस्य राजेन्द्र राज्ञश्चैव विशेषतः॥ 16-38-42(98211)
ते मात्रा समनुज्ञाता राज्ञा च कुरुपुङ्गवाः।
अभिवाद्य कुरुश्रेष्ठमामन्त्रयितुमारभन्॥ 16-38-43(98212)
युधिष्ठिर उवाच। 16-38-44x(8069)
राज्यं प्रति गमिष्यामः शिवेन प्रतिनन्दितः।
अनुज्ञातास्त्वया राजन्गमिष्यामो विकल्मषाः॥ 16-38-44(98213)
एवमुक्तः स राजर्षिर्धर्मराज्ञा महात्मना।
अनुयज्ञे जयाशीर्भिः पूजयित्वा युधिष्ठिरम्॥ 16-38-45(98214)
भीमं च बलिनां श्रेष्ठं सान्त्वयामास पार्थिवः।
स चास्य सम्यङ्मेधावी प्रत्यपद्यत वीर्यवान्॥ 16-38-46(98215)
अर्जुनं च समाश्लिष्य यंमौ च भरतर्षभौ।
अनुयज्ञे स कौरव्यः परिष्वज्याभिनन्द्य च॥ 16-38-47(98216)
गान्धार्या चाभ्यनुज्ञाताः कृतपादाभिवादनाः।
जनन्या समुपाघ्राताः परिष्वक्ताश्च ते नृपम्॥ 16-38-48(98217)
चक्रुः प्रदक्षिणं सर्वे वत्सा इव निवारणे।
पुनः पुनर्निरीक्षन्तः प्रचक्रुस्ते प्रदक्षिणम्॥ 16-38-49(98218)
द्रौपदीप्रमुखाश्चैव सर्वाः कौरवयोषितः।
न्यायतः श्वशुरे वृत्तिं प्रयुज्य प्रययुस्ततः॥ 16-38-50(98219)
श्वश्रूभ्यां समनुज्ञाताः परिष्वज्याभिनन्दिताः॥
संदिष्टाश्चेतिकर्तव्यं प्रययुर्भर्तृभिः सह॥ 16-38-51(98220)
ततः प्रजज्ञे निनदः सूतानां युज्यतामिति।
उष्ट्राणां क्रोशतां चापि हयानां हेषतामपि॥ 16-38-52(98221)
ततो युधिष्ठिरो राजा सदारः सहसैनिकः।
नगरं हास्तिनपुरं पुनरायात्सबान्धवः॥ ॥ 16-38-53(98222)
इति श्रीमन्महाभारते आश्रमवासिकपर्वणि पुत्रदर्शनपर्वणि अष्टत्रिंशोऽध्यायः॥ 38 ॥ ॥ समाप्तं चेदं पुत्रदर्शनपर्व ॥ 2 ॥
Mahabharata - AshramaVasika Parva - Chapter Footnotes
7-38-12 बहवः प्रत्यर्थिनः प्रार्थयानाः शत्रवो यत्र तत्॥ 7-38-15 नाथेन त्वया॥ 7-38-24 अन्विष्ये सेविष्ये॥ 7-38-32 कथामात्रावशेषिता इति झ.पाठः॥ 7-38-35 अविषह्यं च राजा हीति झ.पाठः॥ 7-38-41 श्रेयसः परादीति क.ट.पाठः। शिष्ठमायुरिति शेषः॥ 7-38-49 निवारणे स्तनपानादिति शेषः॥ 7-38-50 तथैव द्रौपदी भद्रा पाण्ड्यजा भुजगेन्द्रजेति क.ठ.थ.पाठः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|